Werken met een architect

Werkwijze [update september 2012]

Loop je rond met ideeën om te gaan bouwen, maar weet je niet waar te beginnen? Heb je bijvoorbeeld een kavel gekocht om het huis van je dromen op te bouwen of wil je iets wezenlijk veranderen aan je bestaande woning en je komt er zelf niet helemaal uit hoe? Ga dan eens praten met een architect. Een goede architect zal altijd proberen de oorsprong van je wensen te achterhalen te vertalen in een Programma van Eisen en Wensen [PvE&W]. Dit document markeert de start van een boeiend en complex proces: bouwen. Om enig inzicht te krijgen in de verschillende aspecten van bouwen waar je als opdrachtgever vroeg of laat mee te maken kunt krijgen, hebben we een en ander hieronder eens kort op een rijtje gezet.

De opdrachtgevers en Rogier overleggen in de JagerJanssen studio

Het proces van het eerste idee tot het gereedkomen van een gebouw kan in een aantal stappen worden opgedeeld: de verschillende fasen van het bouwproces:

  1. Kennismaken
  2. Initiatief/Haalbaarheid
  3. Projectdefinitie
  4. ONTWERPFASEN
    • Voorontwerp [VO]
    • Definitief ontwerp [DO]
    • Technisch ontwerp [TO]
  5. Prijs- en Contractvorming
  6. Uitvoering
  7. Nazorg

Kennismaken

Een ontwerp- en bouwproces is een lang proces, het is daarom belangrijk dat het goed klikt tussen opdrachtgever en architect. De opdrachtgever moet immers altijd op de architect kunnen vertrouwen.

De architectentitel heeft een beschermde status. Dit betekent dat niet zomaar iedereen zich architect mag noemen. Online is het architectenregister te raadplegen, hierin kun je opzoeken of iemand staat ingeschreven in het register. Een groot aantal architecten is aangesloten bij de Koninklijke Maatschappij tot bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten, kortweg de BNA. Het doel van de BNA is het stiumuleren van de bouwkunst en het bevorderen van de beroepsuitoefening van de leden. Wil je je verder oriënteren dan kun je op laatstgenoemde site terecht bij het gedeelte speciaal voor opdrachtgevers. Veel architecten hebben voorbeelden van hun werk online staan, zodat je van tevoren al kunt kijken of de stijl je aanspreekt.

Bel of mail gerust wat architecten die actief zijn in de particuliere bouw en vraag om een vrijblijvende kennismaking. Leg in dit gesprek uit wat je eisen en wensen maar vooral dromen en ambities zijn. 

Als je een keuze hebt gemaakt voor een architectenbureau, kun je een vrijblijvende prijsopgave aanvragen voor de architectenwerkzaamheden. Globaal gezien omvatten deze werkzaamheden het maken van het ontwerp, het verzorgen van de omgevingsvergunning [bouwaanvraag], het maken van de technische specificatie ten behoeve van de aannemer en het 'directievoeren' over de bouw. Daarover lees je verderop meer.

Onderdeel van de offerte is - naast de prijsopgave - vaak ook een globaal investeringsoverzicht, bestaande uit grondkosten, bouwkosten, inrichtingskosten, bijkomende kosten en eventuele baten. Let goed op of de prijs inclusief 21% btw [vanaf 1 oktober 2012] is.

Wat is een goede prijs voor een architect?

Allereerst is hierbij een pas op de plaats van groot belang. De architect zal zijn werkzaamheden naar uren uitspecificeren. Hoe complexer de opdracht [slopen? grondsanering? aanvullende onderzoeken?] hoe meer uren de architect logischerwijs zal besteden. Om toch iets te zeggen: reken voor een nieuwbouw woning van zo'n €300.000 [bouwkosten incl. btw] op zo'n €30.000 [incl. btw]. 


 

Hierboven een voorbeeld van een globaal investeringsoverzicht.

JagerJanssen brengt op basis van dit vrijblijvende gesprek een offerte uit die bestaat uit een aantal documenten: 1 Projectbeschrijving; 2 Programma van Eisen en Wensen; 3 Taakbeschrijving; 4 Globaal investeringsoverzicht; 5 Geldende algemene voorwaarden [CR2006]; 6 overeenkomst

Initiatief/haalbaarheid

De gekozen architect zal eerst onderzoeken wat de [ver]bouwmogelijkheden zijn in planologische en procedurele zin. Welke mogelijkheden worden binnen het bestemmingsplan geboden? Welke eisen worden er in de welstandsnota verlangd? Ook kan in deze fase al heel globaal worden aangegeven wat er allemaal mogelijk is binnen je budget. Het is voor een architect van belang om inzicht te hebben in je budget om je van een realistisch advies te kunnen voorzien. Op deze manier weet je wat je kan verwachten, zo beperk je de kans op eventuele teleurstellingen tot een minimum.


 

Het helpt enorm om in een vroeg stadium de planologische en procedurele randvoorwaarden in kaart te brengen. JagerJanssen kan dit voor je verzorgen middels de BouwScan.

Projectdefinitie

Achter de wil om te bouwen gaan allerlei [woon]wensen schuil die je samen met een architect kan bespreken om te bepalen wat je precies wilt gaan bouwen. Samen met de architect stel je een document op waarin je je eisen en wensen vastlegt, het zogenaamde Programma van Eisen en Wensen [PvE&W].



Om grip te krijgen op de gewenste sfeer is het een goed idee om een moodboard te maken, een plaatje zegt immers meer dan 1000 woorden. Hierboven een moodboard dat JagerJanssen maakte voor een fabrikant van sportkledij.

De ontwerpfasen

Ontwerpen is een dynamisch proces en als het goed is een wisselwerking tussen opdrachtgever en architect. Omdat elke ontwerpbeslissing van invloed is op een volgende ontstaan er gedurende het ontwerpproces steeds nieuwe ideeën en inzichten. Dat maakt werken met een architect zo leuk. Je ziet je wensen werkelijkheid worden op een manier die je zelf wellicht niet voor mogelijk had gehouden. Inventiviteit is een schoon goed!

Gedurende het proces bespreek je op een aantal momenten met je architect of het ontwerp nog voldoet aan de oorspronkelijke uitgangspunten [PvE&W]. Deze momenten markeren het einde van elke ontwerpfase.

Voorontwerp, Definitief ontwerp en Technisch Ontwerp

De presentatie van het Voorontwerp [VO] is voor beide partijen het spannendst, hier laat de architect voor de eerste keer zien of hij alle dromen, wensen en eisen van je heeft begrepen. Uiteraard zullen er nog wat opmerkingen zijn op het VO, deze worden door de architect meegenomen in de fase Definitief Ontwerp [DO]. In deze fase zal de architect het ontwerp verder uitwerken, en zullen er [meer] uitspraken over de materialisering worden gedaan.


Het ontwerp van een woning in het westland. De opdrachtgever wilde graag een combinatie tussen leien en stucwerk. We hebben daar hout aan toegevoegd, om het contrast wat te verzachten.


Na de DO presentatie volgt de fase Technisch Ontwerp [TO]. In deze fase wordt het ontwerp technisch uitgewerkt, zodat een omgevingsvergunning [voorheen: bouwvergunning] kan worden ingediend, en worden de tekeningen voorbereid voor de aanbesteding. De gemeente toetst of het ontwerp voldoet aan het bestemmingsplan, aan het Bouwbesluit en aan 'redelijke eisen van welstand'. Bij een positief advies kan de vergunning worden afgegeven. 

constructeur en andere adviseurs

Het ontwerp zal ook constructief moeten worden uitgewerkt door een constructeur. Vaak draagt de architect een constructeur aan waar hij vaker mee heeft samengewerkt, maar je mag uiteraard ook zelf met een constructeur komen. De opdrachtgever geeft zelf opdracht aan een constructeur om zijn werkzaamheden uit te voeren. De constructeur dient zijn berekeningen separaat in bij de gemeente.

Vaak worden bovendien adviseurs ingeschakeld om de wettelijke EPC-, daglicht- en ventilatieberekeningen te maken. De uitkomst van de EPC berekening zegt iets over de energiezuinigheid van je ontwerp. De grenswaarde ligt momenteel op 0,6. Meer informatie over de EPC vind je op de website van de rijksoverheid

Bij een omgevingsvergunning voor bouwen moet de gemeente binnen 8 weken laten weten of u toestemming heeft om te bouwen of niet. De termijn kan eenmaal worden verlengd met 6 weken. De termijn start de dag nadat de gemeente de aanvraag ontvangt. Meer informatie over de omgevingsvergunning vind je op de website van de rijksoverheid.  

Prijs- en contractvorming

Terwijl de vergunningsprocedure loopt, kun je alvast op zoek gaan naar een geschikte aannemer die het werkt gaat uitvoeren. Ook hierbij geldt dat het zeer belangrijk is dat het klikt tussen jou, de architect én de aannemer. Bouwen doe je immers samen. Er zijn verschillende manieren om de juiste aannemer te selecteren en tot een aanneemovereenkomst te komen. Zo kun je ervoor kiezen om bijvoorbeeld een drietal geschikte aannemers te vragen mee te dingen naar de opdracht [een aanbestedingsprocedure] of 'één-op-één' te werken met een door jou gekozen aannemer. Welke manier je ook kiest, de door de aannemer afgegeven offerte moet passen binnen je budget. Mocht dit niet het geval zijn, dan blijken er in de praktijk nog tal van mogelijkheden om middels bezuinigingen er toch uit te komen met de aannemer.
 Ben je er financieel en inhoudelijk uit dan is het tijd om een aanneemovereenkomst te tekenen.

Uitvoering

Je gaat een spannende tijd tegemoet! Eindelijk krijgen je wensen fysiek gestalte. Na een lange periode van plannen maken onstaat geleidelijk het concrete resultaat van alle inspanningen. Je wensen komen in vervulling! Gedurende het bouwproces vindt er geregeld overleg plaats tussen jou, de architect en de aannemer over allerlei tastbare zaken. Namens de opdrachtgever kan de architect de 'directie' over de bouw voeren. De architect vertegenwoordigt de opdrachtgever dan in alle zaken die de uitvoering van het bouwwerk betreffen. De bijeenkomsten, zo eens in de 2 of 3 weken, worden bouwvergaderingen genoemd. Goed overleg zorgt voor een bevredigend eindresultaat.


Huis Baetens

Zo kan jouw huis er ook uit zien!

huis Baetens buitenzijde

Aan de tuinzijde een gevelbrede pui: wonen aan de tuin in optima forma! Meer voorbeelden van woningen en verbouwingen van JagerJanssen architecten BNA vind je op deze pagina.

Nazorg

Is het gebouw eenmaal opgeleverd dan kun je volop gaan genieten van het resultaat. Maar je wordt niet aan je lot overgelaten! Zo kan het voorkomen dat sommige zaken nog niet helemaal naar wens zijn. Zoals een nieuw model auto last kan hebben van 'kinderziektes' zo kan in sommige gevallen een nieuw gebouw ook behoefte hebben aan finetuning en kleine aanpassingen. Als opdrachtgever kun je je in zo'n geval laten adviseren door je architect. Het is sowieso voor alle partijen prettig om na bepaalde tijd het geheel eens te evalueren. Daar kan iedereen weer wat van leren!