Hoogverraad

Aan het eind van weer een donker architectuurjaar werd op vrijdag 14 december jongstleden tijdens een vrolijke manifestatie de Architect van het Jaar 2012 [AvhJ2012] bekend gemaakt. Curieus genoeg ging bureau ZUS er met de titel vandoor in de categorie Small.

 

Voor zover bij mij bekend zijn de beide partners van bureau ZUS niet ingeschreven in het architectenregister. In het architectenregister kunnen personen die aan bepaalde voorwaarden voldoen zich als architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect of interieurarchitect laten registreren. Je mag de titel uiteraard pas bezigen na inschrijving.

 

De partners van bureau ZUS zijn geen architecten. Hun bureau is geen architectenbureau. Wel zijn ze nu gekozen tot Architect van het Jaar in de categorie Small en dat stoort mij. Het gaat mij daarbij uitdrukkelijk niet om bureau ZUS, die gun ik alle prijzen van de wereld. Maar er gaat een discutabel signaal van uit.

 

De architectentitel is in Nederland beschermd, het beroep niet [1]. Je mag wel architectenwerkzaamheden uitvoeren zonder dat je architect bent, maar je mag je niet zomaar architect noemen. De titel zegt iets over vakbekwaamheid, over kwaliteitsborging en over bescherming van opdrachtgevers. Niet voor niets zijn architecten verplicht tot het volgen van Permanente Beroeps Ontwikkeling en moeten kandidaat-architecten vanaf 2015 zelfs een verplichte tweejarige beroepservaringperiode doorlopen.

 

Dat klinkt allemaal niet zo sexy, maar is wat mij betreft wel onmisbaar voor een complex en verantwoordelijk beroep. Vroeger, nu en in de toekomst. Wij architecten mogen daar best wat meer voor uitkomen, door juist in onzekere tijden laten zien waar we als gekwalificeerde beroepsbeoefenaren voor staan. Helaas gebeurt dat veel te weinig [2]. Gedreven door economische tegenwind koersen wij architecten stuurloos af op een identiteitscrisis. En juist door niets te doen wordt de architectentitel van binnenuit langzaam om zeep geholpen.

 

Zoals tijdens de vrolijke manifestatie van afgelopen vrijdag [3], waar vele vakbekwame collega's zich applaudisserend medeplichtig maakten aan passief hoogverraad. En dus mag bureau ZUS zich Architect van het Jaar in de categorie Small noemen.

 

17.12.2012

Alex Jager

JagerJanssen architecten BNA

 

Noten van de schrijver:

[1] Meer informatie op www.architectenregister.nl

[2] Zie ook ons stuk 'Titelkandidaat' van 20 juni 2012 op ArchiNed

[3] Collega Janssen nam mijn honneurs waar

 

Reacties

'De titel zegt iets over vakbekwaamheid...', dat lijkt me erg sterk en een beetje beledigend. Ik weet dat er genoeg 'architecten' zijn die zich bewust niet laten inschrijven, ofwel door gebrek aan urgentie ofwel uit onvrede met de bureaucratisering van het vak. Maar daarmee zijn dit niet minder bekwame architecten.

Dank voor je reactie, met wie hebben we van doen?

Dag Alex Jager,

Bedankt voor het aanjagen van de discussie met het bovenstaande. Via facebook werd kwam ik hier terecht en je mening met belangstelling gelezen.

Ik heb zelf eigenlijk het hele nut van dat architectenregister nooit zo ingezien. Is het niet enkel een manier om geld te verdienen? Wat doen zij eigenlijk zoal voor mensen die ingeschreven staan? Het feit dat de partners van ZUS niet ingeschreven staan is tekenend voor de passiviteit van het architectenregister en laat eigenlijk zien hoe overbodig het is.

En ook, als de architect zo'n bijzonder en complex beroep is, moet er dan niet ook een winkelmanagerregister, een bouwopzichterregister of een computerprogrammeurregister komen?

Met vriendelijke groet,

Friso Gouwetor, Architectuur bedrijvende, TU Delft Bouwkunde afgestudeerde, alias 'architect'.

Het voeren van de architectentitel is bij wet geregeld. Je mag de titel voeren als je ingeschreven staat in het betreffende register. Net zoals we hebben bepaald bij wet dat je bij een rood verkeerslicht stopt.
Het zegt niets over de kwaliteit van een ontwerper, maar wel over de opleiding die iemand heeft genoten.
En uiteraard heb je ook een groep ontwerpers die voldoen aan de inschrijvingsvereisten, maar zich niet inschrijven om welke reden dan ook. Dat is prima, zolang ze de titel maar niet voeren. Het hoeft verder geen belemmering te zijn om je vak uit te oefenen.
In principe is het uitroepen van ZUS als architect van het jaar onwettig. Althans als ze, conform het bovenstaand artikel, de titel niet mogen voeren.

Verraad is in deze context een toepasselijke gedachte...

Volgens mij bedoelde de schrijver er niet mee dat een architect zonder titel niet vakbekwaam is. Het omgekeerde is niet per se waar. Zelf ben ik het wel met een keurmerk eens. Het gaat mij om de waarborging van die titel, net als andere keurmerken vakkundigheid en professionaliteit monitoren. Toch geloof ik dat de prijs wel degelijk zou mogen worden uitgereikt. De prijs laat juist de onafhankelijkheid zien, en laat ook zien geen wc eend te zijn (keuring eigen vlees). Is de schrijver wellicht jaloers, of spelen er meer dingen?

In mijn idee heeft Alex compleet gelijk. Het is toch zo simpel als wat. Je hebt een opleiding met goed gevolg afgerond. Je schrijft je in bij het architectenregister en dan ben je volgens de wet pas officieel architect. Dit is zo vastgelegd en niemand kan daar wat tussen brengen.
Als je dan een architect van het jaar gaat uitroepen zonder dat er architect aan te pas is gekomen, is dat toch wel bijzonder. En zoals Alex stelt, wordt hiermee de "architectentitel van binnenuit langzaam om zeep geholpen".
Het zegt niets over de kwaliteiten van bureau ZUS en de daar werkzame personen. En het heeft al helemaal niets te maken met jaloezie....

Het zegt vooral heel veel over het functioneren van het architectenregister. En je kan je inderdaad afvragen wat het nut van dit register is als dit soort zaken worden toegelaten.

Ingediend door Aart.

Vreemd dat de discussie hier nu vooral gaat over het nut van de architectentitel.
Via de website van het Bureau Architectenregister lijken ze idd niet ingeschreven. Curieus is echter deze zin op de website: "Wanneer de door u gezochte architect niet in de lijst voorkomt, betekent dat in de meeste gevallen dat deze persoon niet geregistreerd is. Er zijn echter enkele uitzonderingen." Waarvoor bieden ze dan deze service?

Het verbaast me dat architectuur promotor en initiatiefnemer van de prijs, Kees van der Hoeven, niet in de voorwaarden voor deelname heeft laten opnemen dat je architect moet zijn.

Bart van Hoek
http://www.architectuur.org/

Wat een grap, ik zocht op het net een architect en kwam bij deze interessante discussie terecht. Ik zit niet in het vak maar heb e.e.a met grote belangstelling gelezen, in mijn beleving heeft Alex gelijk. Om in aanmerking te komen voor welke prijs of titel dan ook moet je nu eenmaal voldoen aan een aantal eisen. In deze kwestie is daar duidelijk niet aan voldaan. Verraad lijkt het inderdaad als vele daarvan weten, maar niemand doet iets. Typisch Nederlands. Er zijn vele voorbeelden van normen die vervagen en klakkeloos worden geaccepteerd, jaloezie is dan ook niet van toepassing. Het zou bijna net zoiets zijn als: En de zaken vrouw van het jaar is dit keer: Een Man!
Voorts sluit ik me aan bij Bart, een register zou compleet en volledig moeten zijn, lijkt me niet zo moeilijk.
Enfin, ik "proef" natuurlijk door de verhalen heen dat ook de architecten "last" hebben van de economische malaise, dus vanaf deze plek wens ik alle architecten een zeer goed 2013!

Maureen de Kruijf

Lieve Allen,

Ik kan beide partijen zeer goed begrijpen en weet als geen ander hoe het is om te ondernemen in deze moeilijke tijden en dan wel in de projectinrichting, Services met een grote S en installatie van kantoor en Design inrichting welbedacht door architecten
Een ieder heeft het moeilijk om te overleven en in leven te blijven.
Als wij kijken naar wat voor ons binnen onze grenzen past verbaasd mij het ook dat andere de norm vervagen en ineens ook kunnen inhuizen terwijl ze architect zijn.
Maar het wel fijn dat ik het begrijp.
Het zijn de kosten die je moet besparen om zo meer omzet te behalen omdat je deze hard nodig heb in magere tijden.
Eisen, registratie, architect of artist het is om het even.
Waar het om draait is de waardering voor ieder zijn of haar werk.
Als je daarvoor de eer kan krijgen of in het zonnetje gezet dan geeft dat extra energie een positive lading die we allemaal zo hard nodig hebben.
Samenwerken is de toekomst, Respect hebben voor elkaar en vooral erover praten.

Aardig hoor Patricia, maar ik geloof niet dat je de strekking van de discussie volgt. Volgens de letter van de wet is ZUS geen architectenbureau. Heeft niets met tolerant doen en aardig voor elkaar zijn te maken. De vraag is of ze toe gelaten hadden moeten worden in de AvhJ verkiezing. Volgens mij niet. Anders kan het register ook wel overboord. Allemaal leuke jongens en meisjes die we op hun mooie ogen gaan geloven

ja mensen,
alex jager heeft helemaal gelijk. ik heb een fout gemaakt; door niet goed genoeg te controleren of de uiteindelijk genomineerden van de longlist allen in het architectenregister zijn opgenomen.
daarna heeft de jury acht bureaus opgenomen in de shortlist, waaronder zus uit rotterdam.

als ik goed had gezocht, dan waren ze dus niet genomineerd. nu de jury ze echter beargumenteerd gekozen heeft als winnaar van de categorie small, ga ik ze die prijs niet meer afnemen... net zoals we ze de maaskantprijs voor jonge architecten ook niet gaan afnemen. zou die prijs nu ook onterecht zijn? we weten het niet.

interessant detail is dat jagerjanssen me heeft geholpen met het maken van de oorkondes voor de genomineerden en winnaars van de architect van het jaar prijs. de twee oorkondes voor zus zaten daarbij en ik was ze zeer dankbaar voor hun hulp... maar ze waren pas echte kerels geweest als ze vanuit de bovenstaande 'hoogverraad'-visie juist die twee oorkondes hadden geweigerd.

Wat een ontzettend grappig stukje van kleine bekrompen architecten van Jagerjanssen die het niet aankunnen dat talentvolle jonge ontwerpers prijzen winnen... En jagerjanssen niet.

Dit zegt meer over het huidige nivo van de architecten dan over ZUS.

"Dit zegt meer over het huidige nivo van de architecten dan over ZUS."
Helaas heeft deze discussie ook met "nivo" weinig van doen. Het zegt nog het meest over de prijsuitreikers en de jury's. In 2007 bevlekte de jury ook de Maaskantprijs. Genoeg reden om de laatste uitreiking van Architect van het Jaar Prijs te boycotten...

Hoewel Alex Jager wel laat is met deze constatering, toch goed dat dit eens aan de orde wordt gesteld. Moet de SBA (Stichting Bureau Architectenregister) er niet ook eens naar kijken?

Waarom nemen we eigenlijk dit soort taferelen zo serieus? Gaat het niet gewoon om het realiseren van 'kwaliteit'? Heb je dan geen diploma nodig voor dit werk? Waartoe zijn die instituten er dan? Het lijkt mij een open deur. Net als neurologen niet zomaar hun gang mogen gaan, geldt dat ook voor architecten.
Blijkbaar kun je als student prima een speeltuin realiseren in de stad. Dat lijkt alleen toch iets anders dan het op vakbekwame wijze realiseren van een bouwwerk.
Dat er bijvoorbeeld door welstand op 'kwaliteit' wordt nagezien lijkt niet geheel gek. Het is niet vanzelfsprekend dat 'kwaliteit' wordt gerealiseerd. Wat dat is, is te bediscussieren, maar niet zonder dat je weet waarover het gaat.
Om met Peter Eisenman af te ronden: er is een traditie in het vak en daar heb je rekenschap van te geven. Dat bepaalt het niveau van een architect.

Lof voor het initiatief van Kees van der Hoeven voor deze prijs, en volstrekt logisch dat Kees niet iedere genomineerde controleert op het voeren van de titel 'architect'. Net zo min als Alex die zou moeten controleren of de te maken oorkonde wel aan een rechtmatige winnaar wordt toebedeeld. Alex, terecht dat je dit aankaart en goed om te lezen dat dit onderwerp klaarblijkelijk voer voor controverse is.

Ik ken een aantal bureaus die goede architectuur maken, en waarvan de oprichters geen architect zijn, en zich derhalve 'bureau voor architectuur' laten noemen. Daarmee geef je blijk van je positie ten opzichte van architecten. De oprichters van ZUS pretenderen wellicht ook geen architect te zijn (ik ken de ZUSSERS niet) maar je kunt wel stellen dat ze de zich de titel graag laten aanleunen, door het in ontvangst nemen van de prijs. En geef ze eens ongelijk. Blijkbaar geeft deze titel toch de nodige statuur, en hetzelfde geldt voor de prijs Beste architect in de categorie Small.

Maar dat neemt niet weg dat Alex simpelweg gelijk heeft - of je dat nu bekrompen vind of niet. De oprichters van ZUS zijn geen architecten. Punt.

Misschien is het een optie om voor de gelegenheid deze prijs editie 2012 alsnog met terugwerkende kracht om te dopen in 'Beste bureau voor de Architectuur' in de categorie Small. Daarmee kom je wettelijk gezien weg, en doe je niemand tekort.

En ja, de wet op de architectentitel is aan erosie onderhevig, maar is volgens mij waardevol genoeg om overeind te houden en te verstevigen. Dit soort discussies zijn belangrijk om de titel inhoud te geven. Daar mag behoorlijk aan getrokken worden..., bedankt Alex.

Vriendelijke groet,
Richel Lubbers

Beste Alex en Rogier,
jullie hebben volkomen gelijk, dit doet mij denken aan de jarenlange voorkanten van het BNA-blad: gebouwen van niet BNA-architecten op het lijfblad van de BNA. Jullie stekelige stukjes beginnen mij erg te bevallen. Zoals nu ook het artikel in de Architect : de nieuwe architect is gewoon de oude architect.

beste mensen, wat is deze discussie o zo 1990.....

juist hierom heb ik mij jaren geleden uitgeschreven om dat ik naast ontwerpen me ook vergaand met de realisatie van een project bezig hou. Ben ik dan geen architect?

Het gaat in de prijs om de creatieviteit van ZUS. die hebben zij terecht gewonnen, zeker als je deze commentaren leest.

Doen zij nu niet wat de architecten niet allemaal moeten doen, nl. ondernemen!

Harry Overeem

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

Type the characters you see in this picture. (verify using audio)
Type the characters you see in the picture above; if you can't read them, submit the form and a new image will be generated. Not case sensitive.